Τα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς

Τα κάλαντα είναι ένα έθιμο, που διατηρείται ακόμα και εν έτη 2019 και εύχομαι μέσα από την καρδιά μου να μην σβήσει ποτέ! Τα παιδιά στις 31 Δεκεμβρίου κάθε ημερολογιακού χρόνου, βγαίνουν στους δρόμους, κρατώντας στα χέρια το τρίγωνο, γυρνούν από σπίτι σε σπίτι, λέγοντας την έκφραση "Να τα πούμε;"  επίσης, στα χρόνια που ζούμε έχουμε δει και πιο εξελιγμένα παιδιά από πλευράς μουσικής. Λέγονται κάλαντα παίζοντας τρομπέτα, ακορντεόν, κιθάρα, ακόμα και βιολί ή μπουζούκι. Τα κάλαντα είναι βεβαίως εξελιγμένα καθώς τώρα τα παιδιά αμείβονται με χρήματα, ενώ στα πιο παλιά χρόνια, τα παιδιά αμείβονταν με, φρούτα, ξηρούς καρπούς, αυγά, διάφορα σπιτικά γλυκίσματα. Ενώ στα παλαιότερα χρόνια σε κάποια χωριά ανα την Ελλάδα, τα κάλαντα ψάλλονταν στις απογευματινές ώρες. Κάλαντα ψάλλονται, την Παραμονή Χριστουγέννων, Παραμονή Πρωτοχρονιάς και την Παραμονή των Φώτων. Με τα πιο δημοφιλή αυτά των Χριστουγέννων. Να τονίσω πως η λέξη κάλαντα, προέρχεται από την λατινική λέξη "Calenda" που σημαίνει αρχή του μήνα! Ακολουθούν τα Κάλαντα Χριστουγέννων, Πρωτοχρονιάς και Φώτων. 

Η επικρατέστερη μορφή για Κάλαντα Χριστουγέννων :

Καλήν εσπέραν άρχοντες,

κι αν είναι ορισμός σας,

Χριστού την Θείαν γέννησιν,

να πω στ' αρχοντικό σας.

Χριστός γεννάται σήμερον,

εν Βηθλεέμ τη πόλη,

οι ουρανοί αγάλλονται,

χαίρει η φύσις όλη.

Εν τω σπηλαίω τίκτεται,

εν φάτνη των αλόγων,

ο βασιλεύς των ουρανών,

και ποιητής των όλων.

Σ' αυτό το σπίτι που 'ρθαμε,

πέτρα να μην ραγίσει,

και ο νοικοκύρης του σπιτιού,

χίλια χρόνια να ζήσει.

Η επικρατέστερη μορφή για Κάλαντα Πρωτοχρονιάς :

Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά,

ψηλή μου δεντρολιβανιά

κι αρχή καλός μας χρόνος,

εκκλησιά με τ’ άγιο θρόνος.

Αρχή που βγήκε ο Χριστός

άγιος και πνευματικός,

στη γη, στη γη να περπατήσει

και να μας καλοκαρδίσει.

Άγιος Βασίλης έρχεται,

και δε μας καταδέχεται [άρχοντες τον κατέχετε]

από την Καισαρεία,

συ ’σαι αρχόντισσα κυρία.

Βαστά εικόνα και χαρτί,

ζαχαροκάντιο ζυμωτή

χαρτί και καλαμάρι

δες και με το παλικάρι.

Το καλαμάρι έγραφε,

την μοίρα του την έλεγε

και το χαρτί ομίλει,

άγιε μου, άγιε μου καλέ Βασίλη.

Η επικρατέστερη μορφή για Κάλαντα Θεοφανείων : 

Σήμερα τα Φώτα κι οι φωτισμοί

και χαρές μεγάλες και αγιασμοί.

Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό,

κάθεται η Κυρά μας η Παναγιά.

Σπάργανα βαστάει, κερί κρατεί

και τον Αϊ - Γιάννη παρακαλεί:

-Άγιε Γιάννη Αφέντη και Βαπτιστή,

δύνασαι βαπτίσεις Θεού παιδί;

-Δύναμαι και θέλω και προσκυνώ

και τον Κύριό μου παρακαλώ.

Ν΄ ανέβω πάνω στον ουρανό,

Να μαζέψω ρόδα και λίβανο.

-Άγιε Γιάννη Αφέντη και Βαπτιστή,

έλα να βαπτίσεις Θεού παιδί.

Ν΄ αγιαστούν οι κάμποι και τα νερά,

Ν΄ αγιαστεί κι ο αφέντης με την κυρά.